Τελείωσα το Marvel’s Wolverine σε περίπου 14 ώρες και, όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους, το μεγαλύτερο πρόβλημά μου δεν ήταν απλώς ότι βρήκα το παιχνίδι μέτριο.
Ήταν ότι κοστίζει 80 ευρώ και, όσο περισσότερο έπαιζα, τόσο περισσότερο ένιωθα ότι έχω μπροστά μου κάτι που θυμίζει παράπλευρο έργο της Insomniac και όχι μία τεράστια παραγωγή που δικαιολογεί αυτή την τιμή.
Και κάπου εκεί το Wolverine σταμάτησε για μένα να είναι απλώς ένα παιχνίδι που δεν με ικανοποίησε. Άρχισε να γίνεται παράδειγμα ενός μεγαλύτερου προβλήματος που βλέπω στο σημερινό PlayStation.
Πριν συνεχίσουμε, μία απαραίτητη διευκρίνιση. Η PlayStation Greece μού παρείχε κωδικό του παιχνιδιού και πρόσβαση πριν από την κυκλοφορία. Το άρθρο δεν αποτελεί πληρωμένη συνεργασία και όσα διαβάζετε είναι αποκλειστικά η προσωπική μου άποψη μετά την ολοκλήρωση του παιχνιδιού και μέρους του προαιρετικού περιεχομένου.
Εκεί που το Wolverine πραγματικά εντυπωσιάζει
Ας ξεκινήσουμε από τα καλά, γιατί υπάρχουν και είναι σημαντικά.
Σε επίπεδο παρουσίασης, το Wolverine είναι εντυπωσιακό. Τα γραφικά, ο φωτισμός, οι εκφράσεις των χαρακτήρων και οι κινήσεις τους δείχνουν ξεκάθαρα την τεχνική ικανότητα της Insomniac. Υπήρχαν στιγμές όπου απλώς σταματούσα και κοιτούσα την οθόνη.
Μικρές λεπτομέρειες, όπως ο τρόπος που κινείται το σώμα του Logan όταν λαχανιάζει, κάνουν τον χαρακτήρα να μοιάζει πραγματικά ζωντανός. Και σε αυτόν τον τομέα θεωρώ ότι υπάρχει αισθητή πρόοδος σε σχέση με προηγούμενες δουλειές του στούντιο.
Εξαιρετική δουλειά έχει γίνει και στις ερμηνείες των ηθοποιών. Αντίθετα, ο ηχητικός σχεδιασμός δεν μου άφησε την ίδια εντύπωση. Σε ένα παιχνίδι όπου κάθε χτύπημα του Wolverine θα έπρεπε να έχει βάρος, περίμενα ο ήχος να ενισχύει πολύ περισσότερο αυτή την αίσθηση.
Το σημαντικότερο θετικό, όμως, είναι ότι η Insomniac δεν φοβήθηκε τον Wolverine.
Το παιχνίδι είναι βίαιο. Πολύ βίαιο.
Νύχια, αίμα, διαμελισμοί, ωμή βία. Δεν προσπάθησαν να φιλτράρουν τον χαρακτήρα για να τον κάνουν πιο ασφαλή ή πιο εύπεπτο. Και προσωπικά αυτό ήταν ίσως το αγαπημένο μου στοιχείο ολόκληρου του παιχνιδιού.
Αυτός είναι ο Wolverine που ήθελα να δω.
Η μάχη είναι διασκεδαστική, αλλά δεν εξελίσσεται αρκετά
Η μάχη ξεκινάει αρκετά καλά. Είναι γρήγορη, εντυπωσιακή και φυσικά η βιαιότητα την κάνει ακόμα πιο απολαυστική.
Αυτό που μου έλειψε, όμως, ήταν το βάρος.
Δεν εννοώ ότι ο Wolverine θα έπρεπε να είναι πιο αργός. Ήθελα κάθε χτύπημα και κάθε νυχιά να έχουν μεγαλύτερη αίσθηση δύναμης. Να νιώθω ότι τα νύχια περνούν μέσα από σάρκα και μέταλλο. Να το ακούω καλύτερα και να το αισθάνομαι περισσότερο στο χειριστήριο.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εμφανίζεται όσο περνούν οι ώρες.
Η μάχη δεν αποκτά το βάθος που περίμενα. Οι επιλογές δεν εξελίσσονται αρκετά, οι μάχες αρχίζουν να επαναλαμβάνονται και η περιορισμένη ποικιλία εχθρών κάνει την κατάσταση χειρότερη.
Και εδώ θεωρώ ότι η κριτική πρέπει να είναι αυστηρή.
Σε ένα γραμμικό παιχνίδι, που έχει περάσει χρόνια σε ανάπτυξη και αποτελεί μία από τις μεγάλες παραγωγές του PlayStation, περίμενα πολύ μεγαλύτερη ποικιλία σε αντιπάλους, καλύτερο σχεδιασμό και περισσότερες μάχες που θα μου έμεναν πραγματικά στο μυαλό.
Τελείωσα το παιχνίδι και δεν είχα πολλές στιγμές όπου να σκέφτομαι: «Θυμάσαι εκείνο το αφεντικό; Θυμάσαι εκείνη τη μάχη;»
Για Wolverine, αυτό είναι πρόβλημα.
Η ιστορία κάνει τη δουλειά της. Μέχρι εκεί
Η ιστορία δεν είναι κακή.
Αλλά δεν είναι ούτε κάτι που θεωρώ εξαιρετικό.
Υπάρχουν όμορφες στιγμές, υπάρχουν σημεία που με έκαναν να χαμογελάσω και υπάρχουν χαρακτήρες που λειτουργούν. Υπάρχουν όμως και διάλογοι που προσωπικά βρήκα πραγματικά αμήχανους.
Και αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε ένα παιχνίδι που επενδύει τόσο πολύ στην αφήγηση και στις κινηματογραφικές σκηνές.
Όταν ζητάς από τον παίκτη να αφήσει συχνά κάτω τον πλήρη έλεγχο και να παρακολουθήσει την ιστορία, τότε αυτή η ιστορία πρέπει να είναι πραγματικά δυνατή.
Για μένα, το Wolverine δεν το πετυχαίνει σταθερά αυτό.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ο ίδιος ο σχεδιασμός
Και εδώ φτάνουμε στο σημείο που με ενόχλησε περισσότερο.
Τον σχεδιασμό των επιπέδων.
Θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι: μου αρέσουν τα γραμμικά παιχνίδια. Δεν χρειάζεται κάθε παιχνίδι να γίνει ανοιχτού κόσμου. Δεν θέλω κάθε χάρτης να γεμίζει με εκατοντάδες εικονίδια και ανούσιες δραστηριότητες.
Η γραμμικότητα από μόνη της δεν είναι πρόβλημα.
Το πρόβλημα είναι τι κάνεις μέσα σε αυτή.
Και στο Wolverine ένιωσα ότι το παιχνίδι με κρατούσε συνεχώς από το χέρι.
Πού πρέπει να πάω. Τι πρέπει να κοιτάξω. Πού υπάρχει κάτι να μαζέψω. Ποιο είναι το επόμενο σημείο. Ποια είναι η σωστή κατεύθυνση.
Δεν ένιωσα σχεδόν ποτέ ότι το παιχνίδι με εμπιστεύεται.
Ακόμα και όταν βρίσκεσαι σε έναν πανέμορφο χώρο, πολλές φορές καταλαβαίνεις ότι στην πραγματικότητα κινείσαι μέσα σε έναν πολύ ακριβό διάδρομο.
Η εξερεύνηση είναι ελάχιστη και το προαιρετικό περιεχόμενο περιορισμένο. Υπάρχουν συλλεκτικά αντικείμενα και κάποιες επιπλέον δραστηριότητες, αλλά ποτέ δεν ένιωσα ότι μου δόθηκε πραγματικός χώρος για ανακάλυψη.
Και μετά έρχονται τα QTE.
Γρήγορα συμβάντα, κινηματογραφικές σκηνές, λίγη μάχη και ξανά από την αρχή.
Υπήρχαν στιγμές όπου πραγματικά ένιωθα περισσότερο θεατής παρά παίκτης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν μία σκηνή με μηχανή. Αφήσαμε το χειριστήριο και η σκηνή συνέχιζε σχεδόν μόνη της. Ο χαρακτήρας δεχόταν ζημιά, θεραπευόταν και η πορεία συνεχιζόταν.
Και εκεί αναρωτήθηκα: γιατί δεν είναι απλώς μία κανονική κινηματογραφική σκηνή;
Αν η συμμετοχή μου δεν έχει ουσιαστικό νόημα, τότε ποιος είναι ο λόγος να προσποιούμαστε ότι παίζω;
Η έκδοση του PS5 Pro
Έπαιξα το Wolverine στο PS5 Pro και συνολικά η τεχνική εμπειρία ήταν πολύ καλή.
Δοκίμασα τις διαθέσιμες επιλογές εικόνας και τελικά προτίμησα τη λειτουργία απόδοσης στα 60 καρέ ανά δευτερόλεπτο. Οπτικά το παιχνίδι παρέμενε εξαιρετικό και για μένα η επιπλέον ομαλότητα άξιζε περισσότερο από τις μικρές διαφορές στην ποιότητα εικόνας.
Παρατήρησα κάποια μικρά γραφικά προβλήματα εδώ και εκεί, τίποτα όμως που να μου χαλάσει ουσιαστικά την εμπειρία.
Το πρόβλημά μου με το Wolverine δεν είναι τεχνικό.
Είναι σχεδιαστικό.
Αξίζει τα 80 ευρώ;
Για μένα, όχι.
Το παιχνίδι μου πήρε περίπου 14 ώρες, μαζί με κάποιο προαιρετικό περιεχόμενο.
Και όταν τελείωσε, δεν ένιωσα ότι είχα μπροστά μου μία εμπειρία που δικαιολογεί τα 79,99 ευρώ.
Αν είσαι τεράστιος φίλος του Wolverine, υπάρχουν πράγματα που πιθανότατα θα αγαπήσεις. Η βιαιότητα, η παρουσίαση και ο ίδιος ο χαρακτήρας έχουν πολύ δυνατές στιγμές.
Αλλά ακόμα και τότε δυσκολεύομαι να πω σε κάποιον να δώσει 80 ευρώ χωρίς δεύτερη σκέψη.
Αν αυτό το ίδιο παιχνίδι κόστιζε 30 ή 40 ευρώ, θα κάναμε διαφορετική συζήτηση.
Η τιμή αλλάζει και τις απαιτήσεις.
Το Wolverine είναι μόνο ένα κομμάτι του προβλήματος
Και εδώ τελειώνει ουσιαστικά το review.
Μόνο που για μένα δεν τελειώνει η συζήτηση.
Γιατί το Wolverine έρχεται σε μία περίοδο όπου έχω αρχίσει να προβληματίζομαι έντονα για την κατεύθυνση του PlayStation.
Και θέλω να το ξεκαθαρίσω: αγαπάω το PlayStation. Με αυτά τα παιχνίδια μεγάλωσα. Μερικά από τα αγαπημένα μου παιχνίδια όλων των εποχών προέρχονται από τα στούντιό του.
Ακριβώς γι’ αυτό η κριτική πρέπει να είναι αυστηρή.
Όχι επειδή θέλουμε να αποτύχει η εταιρεία, αλλά επειδή θέλουμε να γίνει καλύτερη.
Τα τελευταία χρόνια βλέπω αποφάσεις που με προβληματίζουν όλο και περισσότερο. Η απομάκρυνση από τις φυσικές εκδόσεις, η συζήτηση γύρω από την πραγματική κατοχή των ψηφιακών παιχνιδιών, η ακύρωση δημιουργικών έργων και γενικότερα μία στρατηγική που πολλές φορές μοιάζει να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στο επιχειρηματικό μοντέλο παρά στην ίδια την εμπειρία του παίκτη.
Και μετά έρχεται το Wolverine.
Μία ακριβή παραγωγή, με εντυπωσιακή τεχνολογία και τεράστια έμφαση στην παρουσίαση, αλλά με σχεδιασμό που προσωπικά μου θύμισε παιχνίδια προηγούμενων γενεών.
Και εκεί γεννιέται το πραγματικό ερώτημα.
Πού πηγαίνουν όλα αυτά τα χρήματα;
Έχουμε φτάσει σε μία εποχή όπου οι μεγαλύτερες παραγωγές κοστίζουν τεράστια ποσά.
Αλλά ως παίκτης, δεν αγοράζω το κόστος ανάπτυξης.
Αγοράζω το τελικό παιχνίδι.
Δεν με ενδιαφέρει αν ένα παιχνίδι κόστισε 10, 100 ή 300 εκατομμύρια. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι τι μου προσφέρει όταν έχω το χειριστήριο στα χέρια.
Και πλέον υπάρχουν αρκετά παραδείγματα μικρότερων ομάδων που μας θυμίζουν ότι η ποιότητα δεν μετριέται με το μέγεθος του προϋπολογισμού.
Το Clair Obscur: Expedition 33 απέδειξε ότι μία πολύ μικρότερη ομάδα μπορεί να δημιουργήσει μία εμπειρία που συζητήθηκε από ολόκληρη τη βιομηχανία.
Το Hollow Knight: Silksong είναι ένα ακόμα παράδειγμα παιχνιδιού που δεν χρειάζεται υπερπαραγωγή εκατοντάδων εκατομμυρίων για να έχει ταυτότητα, ουσία και λόγο ύπαρξης.
Δεν λέω ότι αυτά τα παιχνίδια έχουν τις ίδιες ανάγκες παραγωγής με ένα Marvel παιχνίδι.
Φυσικά και όχι.
Άλλο μέγεθος, άλλες άδειες, άλλες απαιτήσεις.
Αλλά το βασικό επιχείρημα παραμένει:
Τα περισσότερα χρήματα δεν δημιουργούν αυτόματα καλύτερα παιχνίδια.
Και ως καταναλωτής δεν είμαι υποχρεωμένος να δικαιολογήσω μία μέτρια εμπειρία επειδή ήταν ακριβή στην παραγωγή της.
Αν μου ζητάς 80 ευρώ, έχω και απαιτήσεις 80 ευρώ.
Μήπως η φόρμουλα του PlayStation χρειάζεται πλέον αλλαγή;
Δεν θέλω το PlayStation να σταματήσει να φτιάχνει παιχνίδια με ιστορία.
Το αντίθετο.
Το God of War του 2018 παραμένει ένα από τα αγαπημένα μου παιχνίδια. Λατρεύω τις δυνατές αφηγήσεις και τους χαρακτήρες που σου μένουν.
Αυτό που δεν θέλω είναι η αφήγηση να γίνεται φόρμουλα.
Περπάτα.
Διάλογος.
Κινηματογραφική σκηνή.
QTE.
Λίγη μάχη.
Άλλος ένας διάλογος.
Και ξανά.
Δεν θέλω ένα παιχνίδι να φοβάται μήπως χαθώ για δέκα δευτερόλεπτα.
Δεν θέλω να μου δείχνει συνεχώς πού πρέπει να κοιτάξω.
Θέλω να μου δίνει συστήματα.
Επιλογές.
Χώρους για εξερεύνηση.
Εχθρούς που με αναγκάζουν να αλλάζω στρατηγική.
Μάχες που θα θυμάμαι χρόνια μετά.
Θέλω οι δημιουργοί να έχουν χώρο να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό.
Και κυρίως θέλω το παιχνίδι να με εμπιστεύεται.
Αυστηρή κριτική δεν σημαίνει μίσος
Υπάρχει μεγάλη ένταση γύρω από το Wolverine και θεωρώ ότι χρειάζεται να γίνει μία σημαντική διάκριση.
Δεν συμφωνώ με προσωπικές επιθέσεις σε δημιουργούς, ηθοποιούς ή ανθρώπους που εργάστηκαν πάνω στο παιχνίδι.
Δεν θέλω να κλείσει η Insomniac. Δεν θέλω να αποτύχει το PlayStation.
Αυτό δεν έχει καμία σχέση με σοβαρή κριτική.
Αλλά δεν μπορούμε ταυτόχρονα να βαφτίζουμε κάθε αυστηρή άποψη «μίσος».
Υπάρχουν πραγματικές ενστάσεις γύρω από τη μάχη, τα QTE, τον σχεδιασμό των επιπέδων, την υπερβολική καθοδήγηση, την ποικιλία των εχθρών και φυσικά την τιμή.
Η κριτική μπορεί να προέρχεται από αγάπη για τα παιχνίδια.
Από ανθρώπους που θέλουν τα αγαπημένα τους στούντιο να εξελίσσονται και όχι απλώς να επαναλαμβάνουν μία συνταγή μέχρι να σταματήσει να λειτουργεί.
Τελική άποψη
Για μένα το Marvel’s Wolverine είναι ένα μέτριο παιχνίδι μέσα σε μία εξαιρετικά ακριβή συσκευασία.
Έχει πανέμορφα γραφικά, εξαιρετικές κινήσεις, πολύ καλές ερμηνείες και μία απεικόνιση του Wolverine που δεν φοβάται καθόλου τη βία του χαρακτήρα.
Αλλά κάτω από αυτή την εντυπωσιακή παρουσίαση βρήκα ένα υπερβολικά γραμμικό και καθοδηγούμενο παιχνίδι, με μάχη που γίνεται γρήγορα επαναλαμβανόμενη, περιορισμένη ποικιλία εχθρών και σχεδιασμό που προσωπικά περίμενα να έχει εξελιχθεί πολύ περισσότερο.
Στα 80 ευρώ δεν μπορώ να το προτείνω.
Το σημαντικότερο όμως που μου άφησε δεν ήταν καν η απογοήτευση για το ίδιο το Wolverine.
Ήταν μία ερώτηση για το μέλλον του PlayStation.
Τι θέλουμε από τα επόμενα δέκα χρόνια αυτών των σειρών που αγαπήσαμε;
Περισσότερα χρήματα;
Περισσότερες κινηματογραφικές σκηνές;
Περισσότερα εφέ και περισσότερα pixel;
Ή καλύτερα παιχνίδια;
Εγώ ξέρω τι θέλω.
Θέλω όταν πιάνω το χειριστήριο να αισθάνομαι ότι παίζω. Ότι έχω επιλογές. Ότι συμμετέχω πραγματικά σε αυτή την εμπειρία.
